Πανόραμα εικόνων, αισθητικών και προβληματισμών σε ταινίες από Σιγκαπούρη, Βραζιλία και Ουκρανία

Πέμπτη ημέρα του 60ού Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

Του Γιάννη Μουγγολιά

Μια ακόμα πολύ καλή ταινία, αυτή τη φορά συμπαραγωγής Σιγκαπούρης και Ταϊβάν, προβλήθηκε στο διεθνές διαγωνιστικό τμήμα του 60ού Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ο λόγος για την «Εποχή της βροχής» του Άντονι Τσεν, που διαπραγματεύεται με θαυμάσιο τρόπο την ιστορία μιας νεαρής καθηγήτριας που έχει προβλήματα με τον άνδρα της αφού όλα δείχνουν το επερχόμενο διαζύγιο, αλλά και βρίσκει στο σχολείο συνεχώς εμπόδια και υποτίμηση για το μάθημά της, που είναι η γλώσσα των κινέζικων. Η γενική ισχύουσα άποψη, που υπάρχει έχει υποβαθμίσει την αξία των κινέζικων ενώ αντιθέτως θεωρούνται πολύτιμα εφόδια για τους μαθητές τα αγγλικά και τα μαθηματικά.

Η Λινγκ κάνει ενέσεις ως μέρος μιας θεραπείας γονιμότητας στην προσπάθειά της να πιάσει παιδί μετά από μακρόχρονο χρονικό διάστημα που είναι με τον αδιάφορο σύζυγό της. Κάποια στιγμή η καλοσύνη και η τρυφερότητά της βρίσκει διέξοδο και έρχεται κοντά με έναν μαθητή της υποστηρίζοντάς τον στα μαθήματα και αναπτύσσοντας μια ουσιαστική σχέση μαζί του. Η Λινγκ ουσιαστικά νιώθει το μητρικό της ένστικτο να ενεργοποιείται πάνω στον μαθητή της, κάτι που αυτός εισπράττει με έντονο τρόπο αφού οι δικοί του γονείς είναι αδιάφοροι για αυτόν. Στην πορεία και όσο έρχονται πιο κοντά ο μαθητής παρεξηγεί το ενδιαφέρον αυτό και η σχέση παίρνει ερωτικές διαστάσεις.

Ο Άντονι Τσεν στήνει ένα θαυμάσιο φιλμ γεμάτο ανθρωπιά και τρυφερότητα χρωματίζοντας με γήινες αποχρώσεις τους χαρακτήρες του. Σκιαγραφεί με συναισθηματική ένταση και αισθητική λεπτότητα τα πορτρέτα των κεντρικών πρωταγωνιστών του και μας προσφέρει μια λιτή, απόλυτα ισορροπημένη ταινία, που ανασαίνει στο ρυθμό της καθημερινής ζωής αλλά και των ρυθμών και ανατροπών που αυτή μπορεί να λάβει αποκτώντας απρόοπτες διαστάσεις. Δημιουργεί ευαίσθητους τόνους και εύθραυστους χαρακτήρες που έχουν ανάγκη για αγάπη. Ένα φιλμ απλό και με ικανές δόσεις χιούμορ, που κατορθώνει να ξεφύγει από την προβλέψιμη τροπή και την επιφανειακή μελιστάλαχτη φυσιογνωμία. Ο καιρός, οι βροχές και η εποχή των μουσώνων γίνονται με ευρηματικό τρόπο το πλαίσιο, το φόντο  και η αναφορά για την ανάπτυξη της ιστορίας.

Μια σπουδαία ταινία ήταν «Η αόρατη ζωή της Ευριδίκης Γκουσμάο» του Καρίμ Αϊνούζ από τη Βραζιλία, που προβλήθηκε στο τμήμα «Ειδικές Προβολές» του φεστιβάλ.

7β

Η υπόθεση της ταινίας, που κατέκτησε το μεγάλο βραβείο του τμήματος «Ένα κάποιο βλέμμα» του Φεστιβάλ Καννών, μας μεταφέρει στο Ρίο ντε Τζανέιρο τη δεκαετία του ΄50 παρακολουθώντας δυο αγαπημένες αδερφές. Η μία μεγαλώνει μόνη της (απουσία πατέρα) το παιδί της και η άλλη αναγκαστικά ανταποκρίνεται σε έναν γάμο που δεν τον θέλει αφήνοντας τα συναισθήματά της και τη λατρεία της για το πιάνο ανενεργά.

Η ταινία, χωρίς να υπερβάλει σε φεμινιστικές ακρότητες, υμνεί τη γυναίκα και την αστείρευτη δύναμή της. Στο φιλμ υπάρχουν έντονα αρκετά μελοδραματικά στοιχεία χωρίς όμως να παραμένουν σε ένα ρηχό και ανώδυνο επίπεδο. Αντιθέτως ο σκηνοθέτης με ευαισθησία και ψύχραιμο τρόπο αγκαλιάζει στο πρόσωπο των δυο γυναικών όσες δεν κατάφεραν να κάνουν πράξη τις επιθυμίες τους (σωματικές και πνευματικές), όσες εγκλωβίστηκαν από τις περιστάσεις στο αυστηρό πατριαρχικό μοντέλο και εγκατέλειψαν τα όνειρά τους  προκειμένου να μη διασαλευτεί η κυρίαρχη τάξη πραγμάτων.

Εκπληκτικό τόσο στον προβληματισμό του όσο και στην σπάνια αισθητική του το φιλμ «Ατλαντίδα» του Βαλεντίν Βασιάνοβιτς από την Ουκρανία, που προβλήθηκε στο κυρίως πρόγραμμα του τμήματος «Ανοιχτοί Ορίζοντες».

7γ

Πρόκειται για ένα μελλοντολογικό στην ουσία φιλμ αφού διαδραματίζεται στην Ουκρανία το 2025. Έχει προηγηθεί ένας αδυσώπητος και καταστροφικός πόλεμος και τις τρομαχτικές συνέπειές του τις αντιλαμβανόμαστε μέσα από την μη αναστρέψιμη καταστροφή του περιβάλλοντος. Ζόφος, ερείπια, θάνατος, σιωπή παντού. Η περιοχή είναι πλέον μη κατοικήσιμη και οι άνθρωποι περιπλανιούνται σαν σκιές νεκρών μήπως και καταφέρουν να νιώσουν ζωντανοί. Ο βασικός ήρωας, ο Σεργκέι, με την εμπειρία του πολέμου να του έχει αφήσει ανεπανόρθωτο κουσούρι ένα μετατραυματικό στρες, ως εθελοντής-μέλος μιας ομάδας ερευνά και διασταυρώνει τους νεκρούς των ομαδικών τάφων. Ο ιατροδικαστής με την απόμακρη ψυχρή φωνή του γίνεται η έκφραση της απελπισίας μέσα σε ένα βιβλικό τοπίο καταστροφής, όπου η βαθιά γκρίζα, θολή ατμόσφαιρα κυριαρχεί. Μέσα στην οδύνη, τη σκληρότητα και την αιθάλη αναφύεται ένα παράθυρο ελπίδας, μια κρυφή, δειλή νότα που επιζητά την ανθρωπιά μέσα στον γκρεμό και τα πύρινα ερείπια. Συγκλονιστικής δύναμης και επιβλητικής μεγαλοπρέπειας εικαστικά πλάνα που μαγνητίζουν σε ένα φιλμ από αυτά που δεν γίνεται να ξεχαστούν εύκολα.

 

 

ΣΧΟΛΙΑ