Ινδικές «Μηχανές» και δανέζικος «Χρυσός Αλέξανδρος» στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Του Γιάννη Μουγγολιά

Σάρωσε η αριστουργηματική ταινία «Μηχανές»  του Ραχούλ Τζέιν από την Ινδία στην τελετή λήξης του 19ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αποσπώντας τρία  μεγάλα βραβεία, ενώ ο Χρυσός Αλέξανδρος του φεστιβάλ πήγε στην δανέζικη ταινία «Αυτοκρατορία ονείρων» του  Ντέιβιντ Μπόρενσταΐν. Δυναμική η παρουσία και της σπουδαίας ταινίας του Άγγελου Ράλλη «Πού είσαι Σινγκάλ;», που βραβεύτηκε με ειδική μνεία.

Οι «Μηχανές», συμπαραγωγής Ινδίας, Γερμανίας και Φινλανδίας με ελάχιστους διαλόγους, στο μεγαλύτερο μέρος της βωβή από ανθρώπινη ομιλία αλλά πλήρης από ανθρώπινη παρουσία και λόγο και βέβαια από τον εκκωφαντικό ήχο των μηχανών, μας μεταφέρει σε ένα τεράστιο εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας στην Ινδία. Η ταινία, πραγματικό αισθητικό και εικαστικό επίτευγμα κινηματογραφεί με δύναμη, ρώμη και εκπληκτική σκηνοθετική μαεστρία τις φάσεις δημιουργίας των υφασμάτων παρακολουθώντας τόσο τη διαδικασία παραγωγής όσο κυρίως την εξαντλητική συνεισφορά των εργατών, που πραγματικά λυγίζουν κάτω από το βάρος της εργασίας με αντίτιμο ελάχιστα χρήματα. Ο Ραχούλ Τζέιν πραγματοποίησε έναν σκηνοθετικό άθλο, με τη βοήθεια μιας εκπληκτικής ποιητικής φωτογραφίας, αλλά το σημαντικότερο άρθρωσε ένα καυστικό κοινωνικό σχόλιο για το νόημα της σύγχρονης εργασίας και εκμετάλλευσης μέσα από το διαθλαστικό φακό της μαζικής παραγωγής στις συνθήκες παγκοσμιοποίησης που ζούμε. Η κάμερα διεισδυτική και αδυσώπητη εστιάζει στις μηχανές-γρανάζια του τιτάνιου αυτού εργοστασίου  αλλά και στη μηχανική και ακατάπαυστη εργασία των εργατών-δούλων, που χωρίς την παραμικρή προστασία και μέριμνα χύνουν ποτάμια ιδρώτα στο βωμό του κέρδους. Ο Πρώτος Κόσμος κόντρα στις υπό ανάπτυξη χώρες σε ένα φιλμ που απαιτεί την υπομονή του θεατή, ο οποίος αν κρατήσει την υπομονή του έως το τέλος, θα αποζημιωθεί με το εντυπωσιακό φινάλε και θα κουβαλά για πολύ ακόμα τη σπαρακτική σκηνή των εργατών με τα πονεμένα και τρομαγμένα πρόσωπα, τυλιγμένων με τα τελικά ολοκληρωμένα υφάσματα που δημιούργησαν οι … μηχανές, κυριολεκτικά και σωματοποιημένες.

Η «Αυτοκρατορία των Ονείρων» μας αφηγήθηκε την ιστορία μιας Κινέζας εσωτερικής μετανάστριας που φτάνει στον προορισμό της και ανοίγει ένα μεσιτικό γραφείο για ξένους, το οποίο όμως θα λοξοδρομήσει αφού οι ξένοι πελάτες της χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της εξέλιξης έρημων επαρχιακών πόλεων σε παγκοσμιοποιημένες κραταιές πόλεις. Χιούμορ, ευφυία, ειρωνεία, λεπτός αλλά καίριος σχολιασμός, πρωτοτυπία σε μια ταινία που ξεφεύγει από τα όρια του προσωπικού βιώματος και αγγίζει ένα από τα πιο φλέγοντα οικονομικά θέματα των καιρών μας, αλλά και την ανάγκη πολλών ανθρώπων να αγγίξουν το όνειρο πάνω στον εύκολο πλουτισμό.

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

«Χρυσός Αλέξανδρος» που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 5.000€ -ποσό που χορηγείται από τον Δήμο Θεσσαλονίκης στο ντοκιμαντέρ: Αυτοκρατορία ονείρων σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Μπόρενσταΐν (Δανία)

Το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 2.000€ -ποσό που χορηγείται από την ΕΡΤ –  στο ντοκιμαντέρ: Μηχανές σε σκηνοθεσία Ραχούλ Τζέιν (Ινδία, Γερμανία, Φινλανδία)

Επίσης, η κριτική επιτροπή απονέμει Ειδική Μνεία στο ντοκιμαντέρ: Πού είσαι Σινγκάλ; σε σκηνοθεσία Άγγελου Ράλλη (Ελλάδα, Βέλγιο, Αυστρία)

ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΞΙΕΣ»

Ο Τηλεοπτικός Σταθμός της Βουλής των Ελλήνων απένειμε φέτος το καθιερωμένο βραβείο «Ανθρώπινες Αξίες» σε ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού, στο ντοκιμαντέρ Μηχανές σε σκηνοθεσία Ραχούλ Τζέιν (Ινδία, Γερμανία, Φινλανδία)

ΒΡΑΒΕΙΟ DOC ON AIR

Η ΕΡΤ, στο πλαίσιο ενίσχυσης της παραγωγής, απονέμει το βραβείο Doc on Air στο καλύτερο project του Pitching Forum για διεθνή συμπαραγωγή του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ντοκιμαντέρ EDN, που κρίνεται από την επιτροπή του EDN και αντιστοιχεί σε χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ, το οποίο χορηγείται από την ΕΡΤ.

Το βραβείο Doc on Air  στο project The Watchmen, σε σκηνοθεσία Μαντλέν Λερογιέ και παραγωγή Βαλερί Μονμαρτίν – Little Big Story (Γαλλία).

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑΣ

Το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας  στο ντοκιμαντέρ Δεν είμαι ο νέγρος σου σε σκηνοθεσία Ραούλ Πεκ (ΗΠΑ, Γαλλία, Βέλγιο, Ελβετία)

ΒΡΑΒΕΙΟ WWF

Το βραβείο της WWF  σε ταινία της ενότητας «Περιβάλλον», με θέμα το περιβάλλον και την αμφίδρομη σχέση του ανθρώπου με τη φύση,  στο ντοκιμαντέρ Μέρες της λίμνης σε σκηνοθεσία Πανδώρας Μουρίκη (Ελλάδα)

ΒΡΑΒΕΙΑ FIPRESCI

Το Βραβείο FIPRESCI (Διεθνής Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου) στο ντοκιμαντέρ του Διεθνούς Διαγωνιστικού τμήματος στην ταινία: Μηχανές σε σκηνοθεσία Ραχούλ Τζέιν (Ινδία, Γερμανία, Φινλανδία)

ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΕΚΚ

Το βραβείο της  Πανελλήνιας  Ένωσης  Κριτικών Κινηματογράφου στο ντοκιμαντέρ:

Village Potemkin σε σκηνοθεσία Δομήνικου Ιγνατιάδη (Ελλάδα)

ΒΡΑΒΕΙΑ ΚΟΙΝΟΥ FISCHER 2017

Βραβείο Κοινού που αφορά σε ταινίες άνω των 50’:

Για ελληνική παραγωγή στο ντοκιμαντέρ Στρίγγλες σε σκηνοθεσία του Άγγελου Κοβότσου (Ελλάδα)

Για ξένη παραγωγή («Βραβείο Κοινού Πίτερ Ουιντόνικ»)  στο ντοκιμαντέρ Πουθενά να κρυφτείς σε σκηνοθεσία του Ζαραντάστ Άχμεντ (Νορβηγία-Σουηδία)

Βραβείο Κοινού που αφορά σε ταινίες κάτω των 50’:

Για ελληνική παραγωγή στο ντοκιμαντέρ Ο γυάλινος δράκος σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνας Ουρούμη (Ελλάδα)

Για ξένη παραγωγή στο ντοκιμαντέρ Τα μαλλιά του Αμάντ σε σκηνοθεσία Σούζαν Κένεν (Ολλανδία)

ΒΡΑΒΕΙΑ ΝΕΟΤΗΤΑΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο ντοκιμαντέρ The Snake Charmer σε σκηνοθεσία Νίνας Μαρίας Πασχαλίδου (Κύπρος-Ελλάδα)

Το Eιδικό Βραβείο της Επιτροπής  στο ντοκιμαντέρ Eyes of Exodus σε σκηνοθεσία  Αλεξάνδρας Λιβέρις (ΗΠΑ-Ελλάδα)

ΒΡΑΒΕΙΑ DOCS IN PROGRESS 2017

Για υπηρεσίες post-production αξίας 15.000 ευρώ που χορηγεί η ελληνική εταιρία post-production 2|35 Inc, στην ταινία Castle σε σκηνοθεσία Hamed Zolfaghari – Ιράν (Εταιρεία Παραγωγής: Crazy Woodpecker Film Studio, Παραγωγή: Hamed Zolfaghari, Nina Amin Zadeh).

Για υπηρεσίες ήχου και μουσικής αξίας έως και 6.500 ευρώ που χορηγεί η ελληνική εταιρεία MuSou, στην ταινία Kiruna 2.0 σε σκηνοθεσία της Greta Stocklassa – Τσεχία (Εταιρεία Παραγωγής: Analog Vision s.r.o., Παραγωγή: Veronika Kührová, Michal Kráčmer, Συμπαραγωγή: Ondřej Šejnoha).

 

ΣΧΟΛΙΑ