Γ. Παπανδρέου: Υπέρ της προσφυγής στη Χάγη για τη διευθέτηση της υφαλοκρηπίδας

Τι δήλωσε για τα ελληνοτουρκικά και αν φοβάται θερμό επεισόδιο

Υπέρ της προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για τη διευθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όπως προβλέπεται στα συμπεράσματα του Ελσίνκι, τάχθηκε μέσω του euronews ο Γιώργος Παπανδρέου.

Ο πρώην πρωθυπουργός εξέφρασε τη διαφωνία του με το να «αιωρείται» το θέμα και να παραμένει εκκρεμές, επισημαίνοντας ότι ακριβώς αυτό το γεγονός είναι που αποτελεί πηγή εντάσεων. Όπως είπε, η Ελλάδα έχει ήδη καλέσει την Τουρκία σε ουσιαστική διαπραγμάτευση, ενώ «το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, με τις νομολογίες που υπάρχουν διεθνώς, θα βγάλει μια δίκαιη απόφαση που θα ορίζει ποια είναι η έκταση της υφαλοκρηπίδας της Ελλάδας και ποια της Τουρκίας». Κατά τον τρόπο αυτό, προσέθεσε ο Γιώργος Παπανδρέου, αμφότερες οι χώρες «θα αποδεχθούν μια τέτοια λύση που θα είναι προς όφελος της ειρήνης και της ουσιαστικής ανάπτυξης της οικονομικής δραστηριότητας στην περιοχή».

Ερωτηθείς για το αν η κλιμακούμενη όξυνση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μπορεί να οδηγήσει σε νέα Ίμια, ο Γιώργος Παπανδρέου επεσήμανε ότι το πλαίσιο που διαμόρφωσε η Ελλάδα στις σχέσεις της με την Τουρκία για να αποφευχθούν νέες εντάσεις είναι αυτό που δεσμεύει και την ΕΕ στις σχέσεις της με την Τουρκία και βασίζεται στο διεθνές δίκαιο, στις ευρωπαϊκές αξίες, στην ειρηνική επίλυση των διαφορών και στην καλή γειτονία. Επιπλέον, ο κ. Παπανδρέου χαρακτήρισε σημαντική την αυστηρή και σαφή διατύπωση όσων είπε η ΕΕ για τα τουρκολυβικά μνημόνια, καταλήγοντας ότι «οι θέσεις της ΕΕ και η αλληλεγγύη της προς τα κράτη μέλη είναι ακριβώς αυτό που θα βοηθήσει στο να μην υπάρχουν νέες εντάσεις ή και θερμά επεισόδια».

Ερωτηθείς συγκεκριμένα για την πιθανότητα ενός θερμού επεισοδίου, ο Γιώργος Παπανδρέου απάντησε πως αυτά τα σενάρια είναι που αναδεικνύουν τη σημασία του Ελσίνκι, αλλά και της Συνθήκης της Λισαβόνας, διότι έδωσαν το πλαίσιο ειρηνικής διευθέτησης βάσει του διεθνούς δικαίου διαφορών όπως είναι η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ.

Όσον αφορά δε την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, ο κ. Παπανδρέου επεσήμανε πως η ενσωμάτωση των εν λόγω χωρών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αυτό που θα βγάλει την περιοχή από τη λογική της αναζήτησης πάτρονα, ενώ τάχθηκε κατά της συνέχισης του βέτο προς την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία, ώστε να τους δοθεί το μήνυμα του ανήκειν στην ΕΕ, όπως είχε γίνει και στη σύνοδο της Θεσσαλονίκης το 2003.

Ακολουθεί αναλυτικά το κείμενο της συνέντευξης:

Άκης Τάτσης, euronews: «Θα ήθελα να ξεκινήσω την κουβέντα μας με κάτι το οποίο συζητά όλη η ελληνική κοινωνία, παρακολουθώντας την κλιμακούμενη καθημερινά όξυνση. Οδεύουμε προς νέα Ίμια; Υπάρχει κίνδυνος να ζήσουμε κάτι αντίστοιχο με εκείνη τη θλιβερή περίπτωση που ζήσαμε στη χώρα μας»;

Γιώργος Παπανδρέου: «Ακριβώς για να αποφευχθούν νέες εντάσεις, η Ελλάδα διαμόρφωσε ένα πλαίσιο σχέσεων με την Τουρκία που βασίζεται στο διεθνές δίκαιο, στις ευρωπαϊκές αξίες, στην ειρηνική επίλυση των διαφορών και στην καλή γειτονία. Αυτό το πλαίσιο αποτυπώθηκε και στις αποφάσεις του Ελσίνκι πριν μία εικοσαετία και δεσμεύει και την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις σχέσεις της με την Τουρκία. Θεωρώ επίσης ότι είναι πολύ σημαντικό ότι με αυστηρή και καθαρή γλώσσα η ΕΕ μίλησε προς την Τουρκία για την νέα συμφωνία που έκανε με τη Λιβύη, χαρακτηρίζοντάς την παράνομη. Άρα λοιπόν πιστεύω ότι οι θέσεις της ΕΕ και η αλληλεγγύη της προς τα κράτη μέλη είναι ακριβώς αυτό που θα βοηθήσει στο να μην υπάρχουν νέες εντάσεις ή και θερμά επεισόδια».

Άκης Τάτσης, euronews: «Από το Ελσίνκι μέχρι σήμερα έχουν περάσει πολλά χρόνια, αλλά ταυτόχρονα δεν ακολουθήθηκαν κι όλα τα βήματα που προβλέπονταν».

Γιώργος Παπανδρέου: «Έχετε δίκιο και αυτό το επεσήμανε και ο πρώην πρωθυπουργός, ο κ. Σημίτης, είπε μια αλήθεια. Το 2004 με τις συμφωνίες αυτές είχαμε διαμορφώσει μια νέα δυναμική Ελλάδας-Τουρκίας, μια νέα δυναμική Ευρώπης-Τουρκίας, μια νέα δυναμική και για το Κυπριακό, Ελληνοκυπρίων με Τουρκοκυπρίους, μια δυναμική που έδινε τις ευκαιρίες για επίλυση σημαντικών θεμάτων, όπως του Κυπριακού.

»Όμως λόγω πολιτικών συγκυριών αυτή η δυναμική, αν όχι χάθηκε, εν πάση περιπτώσει μειώθηκε, κάτι που και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης έχει πει σε δηλώσεις του παλιότερα.

»Πιστεύω ότι χάθηκε μια δυναμική η οποία θα μπορούσε να είχε φθάσει σε λύσεις πάνω σε προβλήματα όπως το Κυπριακό, αλλά και βεβαίως στη διευθέτηση του προβλήματος της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Αυτά το Ελσίνκι και οι ευρωπαϊκές αποφάσεις προβλέπουν ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσα, όχι μόνο από έναν διάλογο, αλλά και μία παραπομπή με συνυποσχετικό Ελλάδας-Τουρκίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης».

Άκης Τάτσης, euronews: «Μιλάτε ξεκάθαρα για το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης».

Γιώργος Παπανδρέου: «Ακριβώς».

Άκης Τάτσης, euronews: «Κάποιοι λένε ότι αυτό το ζήτημα, αν τεθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, μπορεί να μην είναι και απόλυτα θετικό για την Ελλάδα. Ότι υπάρχει κίνδυνος, αν γίνει μια τέτοιου είδους προσφυγή και μια τέτοιου είδους δικαστική πλέον απόφαση. Τι απαντάτε σε αυτό, κ. πρόεδρε»;

Γιώργος Παπανδρέου: «Διαφωνώ στο να κρατιέται ένα μεγάλο θέμα, όπως η διευθέτηση της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας. Το να αιωρείται για πολλά χρόνια είναι που δημιουργεί τις μεγαλύτερες εντάσεις. Έχουμε καλέσει την Τουρκία να έρθει στο τραπέζι πρώτα απ’ όλα μιας ουσιαστικής διαπραγμάτευσης – το ξεκινήσαμε βεβαίως με τις λεγόμενες διερευνητικές επαφές και συζητήσεις – και να καταλήξουμε σε ένα συνυποσχετικό. Θεωρώ δε πως το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, με τις νομολογίες που υπάρχουν διεθνώς, θα βγάλει μια δίκαιη απόφαση που θα ορίζει ποια είναι η έκταση της υφαλοκρηπίδας της Ελλάδας και ποια της Τουρκίας. Νομίζω ότι με αυτόν τον τρόπο και οι δύο πλευρές θα αποδεχθούν μια τέτοια λύση που θα είναι τελικά προς όφελος της ειρήνης και της ουσιαστικής ανάπτυξης της οικονομικής δραστηριότητας στην περιοχή».

Άκης Τάτσης, euronews: «Αναφερθήκατε στην οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή. Το ζήτημα των ελληνοτουρκικών εντάσεων είναι και οικονομικό, δηλαδή τα ενεργειακά ζητήματα στην ανατολική Μεσόγειο είναι μια αιτία σ ύγκρουσης, έτσι δεν είναι»;

Γιώργος Παπανδρέου: «Ακριβώς, όταν δεν έχει διευθετηθεί η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, τότε υπάρχουν αμφισβητήσεις και υπάρχουν ευκαιρίες, σκόπιμες ή τυχαίες, για αστοχίες ή και ακόμα και για εντάσεις και επεισόδια».

Άκης Τάτσης, euronews: «Φοβάστε θερμό επεισόδιο στην παρούσα φάση»;


Γιώργος Παπανδρέου: «Γι’ αυτό ήταν μια πάρα πολύ σημαντική απόφαση η απόφαση του Ελσίνκι, της ΕΕ τότε το 1999 επί φινλανδικής προεδρίας, ή και αργότερα οι αποφάσεις που ακολούθησαν, όπως η Συνθήκη της Λισαβόνας που μιλά για την αμοιβαία συνδρομή στα κράτη μέλη. Αυτές οι αποφάσεις ήταν πάρα πολύ σημαντικές, ώστε να δώσουν το πλαίσιο, την ευκαιρία να διευθετηθούν με τρόπο ειρηνικό και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο οι όποιες διαφορές και στη συγκεκριμένη περίπτωση μιλάμε για το θέμα της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ».

Άκης Τάτσης, euronews: «Θα ήθελα να αναφερθούμε και στην περίοδο που ήσασταν υπουργός Εξωτερικών, έχοντας απέναντι τον Τούρκο ομόλογό σας, τον συγχωρεμένο Ισμαήλ Τζεμ. Μπορούμε να επανέλθουμε με βάση τα σημερινά δεδομένα σε μια τέτοια κατάσταση, όπου φαινόταν ότι υπήρχε μια επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών»;

Γιώργος Παπανδρέου: «Πράγματι με τον Ισμαήλ Τζεμ και φίλοι γίναμε και διαμορφώσαμε μια σχέση εμπιστοσύνης. Μπορεί να είχαμε και διαφορές, αλλά ήταν μια ειλικρινής σχέση. Κατανοήσαμε και οι δύο πλευρές ότι είναι προς όφελος και των δύο χωρών να λειτουργήσουμε βάσει και του διεθνούς δικαίου και της καλής γειτονίας. Προς όφελος πρώτα απ’ όλα των ελληνοτουρκικών σχέσεων καταφέραμε και υπογράψαμε πάμπολες συμφωνίες συνεργασίας από το εμπόριο μέχρι την ενέργεια κι από τον πολιτισμό μέχρι την αγροτική οικονομία.

»Θέλω όμως να τονίσω πως οι καλές σχέσεις και η καλή γειτονία δεν βοήθησαν μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Βοήθησαν και στην ευρύτερη περιοχή, διότι Ελλάδα και Τουρκία παίζουν σημαντικό ρόλο σε Βαλκάνια, Μαύρη Θάλασσα, Ανατολική Μεσόγειο και σε όλη τη Μεσόγειο και βεβαίως και στη Μέση Ανατολή».

Άκης Τάτσης, euronews: «Αναφερθήκατε στα Βαλκάνια και το ζήτημα των Βαλκανίων είναι στην ευρωπαϊκή ατζέντα, μετά το βέτο της Γαλλίας και την αποτυχία να δοθεί ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων σε Βόρεια Μακεδονία και Αλβανία. Θεωρείτε ότι, με τα Βαλκάνια από τη μία πλευρά και τα ελληνοτουρκικά από την άλλη, δημιουργείται ένα κλίμα τέτοιο ώστε να δοθεί στην Τουρκία η δυνατότητα να διεισδύσει ακόμη περισσότερο στα Βαλκάνια και να χάσει η Ελλάδα την όποια προσπάθεια καταβάλλει τα τελευταία πολλά χρόνια»;

Γιώργος Παπανδρέου: «Εμένα δεν μου αρέσουν οι λογικές ότι ο ένας διεισδύει εις βάρος του άλλου. Δε μου αρέσει να μιλάμε για τα Βαλκάνια πάλι, όπου ο ένας ψάχνει τον προστάτη και ο άλλος έναν άλλο προστάτη για να καταλήξουμε σε αυτό που ονομάζουμε proxy war, πόλεμος δι’ αντιπροσώπου. Πρέπει να ξεφύγουν τα Βαλκάνια από αυτήν τη λογική, όπως και η Μέση Ανατολή πρέπει να ξεφύγει, διότι αυτό γίνεται δυστυχώς αυτή τη στιγμή στη Συρία και όχι μόνο. Άρα λοιπόν, η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων και ευρύτερα της περιοχής είναι το αντίδοτο σε ένα τέτοιο είδος πολιτικής, όπου απλώς ο καθένας από την αδυναμία του αισθάνεται ότι πρέπει να βρει έναν «Μεγάλο Αδελφό». Αυτό πρέπει να το αποφύγουμε. Η Ευρώπη είναι η κοίτη εκείνη, όπου με κοινές αξίες μπορούμε να διασφαλίσουμε την ειρήνη, δημοκρατικούς θεσμούς και καλή λειτουργία της διακυβέρνησης, διαφάνεια, να αντιμετωπίσουμε χρόνια προβλήματα, να μπορέσουμε να λύσουμε τις διαφορές μας που πιθανώς υπήρχαν ιστορικά και βεβαίως να αποτελέσει η Ευρώπη την εγγύηση για τους λαούς ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα μειονοτικά δικαιώματα, ο σεβασμός των συνόρων και η καλή γειτονία θα τηρηθούν μέσα στο πλαίσιο των αξιών που όλοι μας υποστηρίζουμε».

Άκης Τάτσης, euronews: «Αναμφισβήτητα, κ. πρόεδρε, θα μπορούσαμε να μιλάμε επί ώρες για τα εθνικά ζητήματα, για τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, όμως έχω την αίσθηση ότι το μήνυμα που είχατε στο μυαλό σας να στείλετε κατά τη διάρκεια της κουβέντας μας έχει σταλεί. Θέλω να σας ευχαριστήσω θερμότατα γι’ αυτήν την ενδιαφέρουσα, σύντομη αλλά πολύ ενδιαφέρουσα, επικοινωνία και συνέντευξη».

Γιώργος Παπανδρέου: «Κι εγώ ευχαριστώ κι απλώς να προσθέσω ότι πιστεύω πως θα πρέπει και για τις γειτονικές μας χώρες να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση, να μην υπάρξει βέτο δηλαδή στην έναρξη διαπραγματεύσεων – είτε μιλάμε για την Αλβανία είτε για τη Βόρεια Μακεδονία – διότι αυτό θα δώσει ένα σοβαρό, θετικό σήμα για την περιοχή ότι ανήκουν και αυτοί, όπως είχαμε πει το 2003 επί ελληνικής προεδρίας στη σύνοδο κορυφής της Θεσσαλονίκης, στην οικογένεια της Ευρώπης».

ΣΧΟΛΙΑ