Το φράγμα στον Νείλο που διχάζει Αίγυπτο και Αιθιοπία

Κολοσσιαίο υδροηλεκτρικό φράγμα, που χτίζεται στα πεδινά της Αιθιοπίας στον ποταμό Νείλο, απειλεί την επιβίωση αγροτικών πληθυσμών στην Αίγυπτο, 3.000 χιλιόμετρα βόρεια από το προτεινόμενο σημείο. Η διένεξη μεταξύ Καΐρου και Αντίς Αμπέμπα γύρω από το Μέγα Φράγμα της Αιθιοπικής Αναγέννησης, που θα δημιουργήσει τεχνητή λίμνη στο μέγεθος του Λονδίνου, έχει αναδειχθεί σε εθνική ψύχωση, πυροδοτώντας επικίνδυνα εθνικιστικά αντανακλαστικά.

Oπως αναφέρει η Καθημερινή, για τους Αιθίοπες, το έργο αποτελεί επιστέγασμα φιλοδοξιών δεκαετιών, καθώς έχει τη δυνατότητα να προσφέρει ηλεκτρική ενέργεια σε εκατομμύρια κατοικίες και να γεμίσει τα κρατικά θησαυροφυλάκια χάρη στις εξαγωγές ενέργειας σε γειτονικά κράτη.

Υστερα από χρόνια προβλημάτων, με σκάνδαλα και τον μυστηριώδη θάνατο του επικεφαλής μηχανικού, οι δύο πρώτες τουρμπίνες εγκαθίστανται αυτές τις ημέρες, ενώ Αιθίοπες αξιωματούχοι επιμένουν ότι η τεχνητή λίμνη θα αρχίσει να γεμίζει τον Ιούλιο.

Η προοπτική αυτή προξενεί φόβο στην Αίγυπτο, που αντιμετωπίζει το φράγμα ως καίριο ζήτημα για την ίδια την επιβίωση της χώρας. Η Αίγυπτος είναι μία από τις ξηρότερες χώρες στον κόσμο, με το 95% του πληθυσμού να ζει κοντά στις όχθες του Νείλου και στο εύφορο δέλτα του. Αιγύπτιοι ειδικοί προειδοποιούν για σοβαρά επισιτιστικά προβλήματα σε περίπτωση ολοκλήρωσης του φράγματος, ενώ ο πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, έχει δηλώσει από το βήμα του ΟΗΕ ότι η προστασία του Νείλου αποτελεί ζήτημα επιβίωσης για τη χώρα του.

Εδώ και οκτώ χρόνια, Αιγύπτιοι, Αιθίοπες και Σουδανοί αξιωματούχοι προσπάθησαν μάταια να φθάσουν σε συμφωνία για το φράγμα. Οι Αιγύπτιοι ανησυχούν ότι σε περίπτωση ταχείας πλήρωσης του ταμιευτήρα νερού η παροχή ύδατος στην Αίγυπτο θα συρρικνωθεί επικίνδυνα.

Η «μετακόμιση» της διαπραγμάτευσης στην Ουάσιγκτον, υπό την αιγίδα του Λευκού Οίκου, έδωσε την ευκαιρία στον πρόεδρο Τραμπ να ισχυρισθεί ότι το έμφυτο ταλέντο του για συμφωνίες θα δώσει λύση και θα του εξασφαλίσει Νομπέλ Ειρήνης. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ δυσχερέστερη.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο υπουργός Υδάτων της Αιθιοπίας, Σελέσι Μπεκέλε, χαρακτήρισε τις απαιτήσεις της Αιγύπτου «το πιο παράλογο αίτημα» που έχει ακούσει. Το Κάιρο υποστηρίζει ότι η διαχείριση των υδάτων υπόκειται σε συνθήκη της αποικιακής εποχής και σε διμερή συμφωνία του 1959 με το Σουδάν.

Η Αντίς Αμπέμπα δεν αναγνωρίζει όμως τις συνθήκες αυτές, ενώ όταν ο πρώην ηγέτης της Αιθιοπίας, Μενγκίστου, είχε προτείνει για πρώτη φορά το 1978 την κατασκευή του φράγματος, η πρότασή του είχε κάνει την Αίγυπτο να απαντήσει με συγκεκαλυμμένες απειλές.

Την ώρα που οι δύο χώρες ερίζουν γύρω από την κατασκευή του φράγματος, ειδικοί υδατολόγοι προειδοποιούν ότι η μεγαλύτερη απειλή για τον Νείλο είναι η πληθυσμιακή έκρηξη και η κλιματική αλλαγή. Ο πληθυσμός της Αιγύπτου αυξάνεται κατά ένα εκατομμύριο κάθε έξι μήνες, γεγονός το οποίο θα οδηγήσει σε σοβαρές ελλείψεις πόσιμου ύδατος έως το 2025.

ΣΧΟΛΙΑ