Φορο-έλεγχοι καταθέσεων σε υποθέσεις που παραγράφονται φέτος

Στις εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις της δεκαετίας 2004-2014, που παραγράφονται στο τέλος του τρέχοντος έτους, ρίχνει το βάρος η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, επικεντρώνοντας σ’ αυτές τους ελέγχους καταθέσεων των εμπλεκομένων,

Λόγω της πανδημίας οι έλεγχοι έχουν μείνει πολύ πίσω και η ΑΑΔΕ αναγκάζεται τώρα να εστιάσει σε λιγότερες υποθέσεις
Προτεραιότητα στις υποθέσεις για τις οποίες επέρχεται παραγραφή στο τέλος του 2020, στερώντας από το Δημόσιο το δικαίωμα να επιβάλει φόρους και πρόστιμα, ακόμα και αν υπάρχει αυταπόδεικτη φοροδιαφυγή.

Λόγω της πανδημίας και της υπολειτουργίας των ελεγκτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ, οι έλεγχοι αναγκαστικά περιορίζονται στις μεγάλες υποθέσεις και σε εκείνες που παραγράφονται στις 31 Δεκεμβρίου 2020.

Βασικός κανόνας της παραγραφής είναι η πενταετία, από το εν λόγω φορολογικό έτος, αλλά, εκτείνεται σε 8, 10 ή και 15 χρόνια ανάλογα με την περίπτωση και την παράβαση.

Σε κάθε περίπτωση, τα όρια παραγραφής είναι αυστηρά και με βάσει δικαστικές αποφάσεις, έχουν γλιτώσει πρόστιμα εκατομμυρίων ευρώ οι ευρισκόμενοι στις λίστες Λαγκάρντ, Μπόργιανς και στα CDs με τις λίστες των Εμβασμάτων.

Οι έλεγχοι των καταθέσεων
Βασικό εργαλείο των ελέγχων που πραγματοποιούνται, είναι το «Ειδικό Λογισμικό Ελέγχου Προσαύξησης Περιουσίας», το οποίο λειτουργεί από τον Μάιο του 2017 και αντλεί στοιχεία από τις εγχώριες τράπεζες, τα οποία αφορούν στο σύνολο των χρηματοοικονομικών προϊόντων (καταθέσεις, ομόλογα, αμοιβαία κ.λπ.), καθώς και των διενεργηθέντων σε αυτά αναλυτικών κινήσεων.

Εφόσον βρεθούν οι τραπεζικές καταθέσεις του ελεγχόμενου, από το taxisnet αντλούνται τα δηλωθέντα εισοδήματα του εκάστοτε ελεγχόμενου και συγκρίνονται με τις κινήσεις των λογαριασμών των χρηματοοικονομικών προϊόντων για κάθε φορολογικό έτος χωριστά.

Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να ξεφύγει ο φορολογούμενος ο οποίος δήλωνε στην Εφορία χαμηλά εισοδήματα αλλά ταυτόχρονα είχε στις τράπεζες τεράστια χρηματικά ποσά. Στην περίπτωση αυτή, αν δεν αποδείξει τη νόμιμη προέλευση των χρημάτων του, κινδυνεύει με αυστηρά πρόστιμα και προσαυξήσεις.

Οι υποθέσεις που παραγράφονται στις 31-12-2020
Συγκεκριμένα, οι υποθέσεις που παραγράφονται στο τέλος του έτους είναι οι ακόλουθες πέντε κατηγορίες:

Οι φορολογικές υποθέσεις της χρήσης 2014 (φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ), για τις οποίες έχουν υποβληθεί αρχικές εμπρόθεσμες δηλώσεις ή για τις οποίες έχουν υποβληθεί αρχικές εκπρόθεσμες δηλώσεις το αργότερο μέχρι τις 31-12-2019. Οι συγκεκριμένες υποθέσεις υπάγονται στον κανόνα της 5ετούς παραγραφής. Στην ουσία είναι 5+1 έτη, δεδομένου ότι η πενταετής προθεσμία αρχίζει να μετράει, ένα έτος μετά από την εν λόγω φορολογική χρήση. Δηλαδή, για τη χρήση του 2014, η φορολογική δήλωση έπρεπε να υποβληθεί μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2015 και η προθεσμία που έχουν οι φορολογικές αρχές για τη διενέργεια ελέγχου ξεκίνησε να «τρέχει» από την 1-1-2016 και εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Όποια επιχείρηση δεν ελεγχθεί για τη χρήση του 2014 μέχρι τις 31η Δεκεμβρίου 2020, δεν θα μπορεί να ελεγχθεί από την 1-1-2021. Σημειώνεται ότι έχουν ήδη παραγραφεί οι υποθέσεις για το έτος 2013 και τα προγενέστερα, εκτός και αν υπάρχουν «συμπληρωματικά στοιχεία».
Οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος που αφορούν στη χρήση του 2011, αλλά οι επιτηδευματίες «ξέχασαν» να υποβάλουν έγκαιρα φορολογικές δηλώσεις και τις υπέβαλαν εντός του 2017. Για τις συγκεκριμένες υποθέσεις η βασική προθεσμία παραγραφής, που είναι 5 χρόνια, έληξε κανονικά στις 31-12-2016 (5+1 έτος από το τη φορολογική χρήση), εφόσον υποβάλλονταν εμπρόθεσμη φορολογική δήλωση. Ωστόσο επειδή υποβλήθηκε εκπρόθεσμη δήλωση το 2017, η προθεσμία παραγραφής επεκτείνεται για μια τριετία ακόμη και φτάνει στα 8 έτη.
Οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ της χρήσης του 2009, για τις οποίες προέκυψαν «συμπληρωματικά» στοιχεία. Εφόσον οι φοροελεγκτικές αρχές εντοπίζουν, μετά τη λήξη της κανονικής πενταετούς περιόδου παραγραφής, «συμπληρωματικά» στοιχεία, (π.χ. εικονικά τιμολόγια) από τα οποία προκύπτει ότι υπήρξε απόκρυψη εισοδήματος και φοροδιαφυγή, ο χρόνος της μη παραγραφής επεκτείνεται στη δεκαετία. Σημειώνεται ότι από τα συμπληρωματικά στοιχεία εξαιρούνται οι καταθέσεις σε τράπεζες του εσωτερικού και του εξωτερικού.
Οι υποθέσεις ΦΠΑ της φορολογικής χρήσης του έτους 2009 για τις οποίες δεν υποβλήθηκε εκκαθαριστική δήλωση ΦΠΑ. Για τις υποθέσεις αυτές ισχύει 10ετής περίοδος παραγραφής που άρχισε να «τρέχει» από την 1η-1-2011 -δηλαδή μετά τη λήξη του έτους 2009 στο οποίο έπρεπε να υποβληθεί η εκκαθαριστική δήλωση- και λήγει την 31η-12-2020.
Στις περιπτώσεις που για κάποιο έτος δεν υποβλήθηκε δήλωση φορολογίας εισοδήματος ή υποβλήθηκε εκπρόθεσμη αρχική δήλωση φορολογίας εισοδήματος, η προθεσμία παραγραφής είναι 15ετής. Αυτό σημαίνει ότι η εφορία έχει το δικαίωμα να διενεργήσει ελέγχους και να επιβάλει πρόστιμα και προσαυξήσεις, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2020, για τις υποθέσεις της φορολογικής χρήσης του έτους 2004. Σημειώνεται όμως, ότι, για τις συγκεκριμένες υποθέσεις, με βάση τη νέα απόφαση του ΣτΕ, η 15ετία είναι το μέγιστο χρονικό όριο παραγραφής, ακόμη και αν υποβληθεί εκπρόθεσμη δήλωση στο 13, 14, ή 15 έτος, από το έτος υποχρέωσης. Δηλαδή, ενώ μέχρι τώρα, η προθεσμία παραγραφής επεκτεινόταν για μια τριετία στην περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης δήλωσης, το ΣτΕ αποφάσισε ότι η επέκταση της τριετίας δεν μπορεί να εκτείνει τον χρόνο πέραν της 15ετίας.

ΣΧΟΛΙΑ