Η τιτάνια επιχείρηση μεταφοράς ενός Βολανάκη από τη ΤτΕ στο Μπενάκη

Μια έκθεση δεν ξεκινά από τα εγκαίνιά της αλλά – επί της ουσίας – πολύ καιρό πριν, όταν η ιδέα της γεννιέται στο μυαλό των εμπνευστών της. Στην περίπτωση της έκθεσης «Τόποι Αναφοράς –  Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος» που εγκαινιάζεται την Τετάρτη 14 Μαρτίου στο Μουσείο Μπενάκη, η έκθεση ξεκίνησε το ταξίδι της από τις 9 Μαρτίου του 2015 όταν έγινε η πρώτη συνάντηση των ανθρώπων της ΤτΕ με τους ανθρώπους του Μουσείου Μπενάκη όπως ανέφερε στη χθεσινή σχετική συνέντευξη τύπου ο Διευθυντής του Κέντρου Πολιτισμού, Τεκμηρίωσης κι ΄Ερευνας της Τράπεζας της Ελλάδος, Παναγιώτης Παναγάκης.

Εκατόν εξήντα έργα διανεμημένα σε 16 αίθουσες των χώρων του Μουσείου της οδού Πειραιώς – με εναργή χρώματα να διαχωρίζουν τις 3 διαφορετικές ενότητες της έκθεσης  – «αφηγούνται» την ιστορία μιας συλλογής που ξεκίνησε να συγκροτείται από το 1928 και σήμερα φθάνει τα 3.000 έργα, όπως ανέφερε στη συνέντευξη τύπου η κριτικός τέχνης κι επιμελήτρια της έκθεσης, Χάρις Κανελλοπούλου. Εργα κυρίως παραστατικής ζωγραφικής, χαρακτικής αλλά και γλυπτά (σ.σ. στην έκθεση παρουσιάζεται μόνο ένα γλυπτό, του Γιαννούλη Χαλεπά) σε μια προσπάθεια η Τραπεζα να αποκτήσει ένα πιο εξωστρεφές προφίλ. «Η Τράπεζα δεν συνδυάζεται μόνο με το γκρι που έχουμε στο μυαλό μας για τους τραπεζίτες. Να γιατί αυτή είναι μια έκθεση με χρώμα», όπως σημείωσε ο κ. Παναγάκης για να συμπληρώσει εκ μέρους του Μουσείου ο Αγγελος Δεληβορριάς: «Η έκθεση αυτή έχει μια ανεκτίμητη προσφορά. Θα επιτρέψει να επανεκτιμηθούν καταθέσεις που είχαν υποτιμηθεί ή υπερκεραστεί».

Γ. Ιακωβίδης, Η κόρη με τα ρόδα
Γ. Ιακωβίδης, Η κόρη με τα ρόδα

Κι ήταν ο διευθυντής του Κέντρου Πολιτισμού της ΤτΕ που μετά τη συνέντευξη τύπου αποκάλυψε στο TheTOC το τεράστιας δυσκολίας εγχείρημα της μεταφοράς μερικών από τα μεγαλύτερα έργα της έκθεσης, όπως ο εμβληματικός πίνακας «Η αποβίβαση του Καραϊσκάκη στο Φάληρο», έργο του 1875 με «γιγαντιαίες» διαστάσεις, 1,5 μέτρα ύψος, 2,73 μέτρα πλάτος.

Μεταξύ άλλων μας είπε στην αίθουσα που είναι αφιερωμένη στον Κωνσταντίνο Βολανάκη με 19 έργα του θαλασσογράφου του 19ου αιώνα για το συγκεκριμένο πίνακα:

«Αυτός ο πίνακας βρίσκεται στο κεντρικό κτήριο της Τράπεζας της Ελλάδος (Το εμβληματικό κτήριο στο οικοδομικό τετράγωνο που περικλείεται από τις οδούς Πανεπιστημίου, Ομήρου, Εδουάρδου Λω και Σταδίου). Η μεταφορά αυτής της ελαιογραφίας σε καμβά είναι από μόνη της μια πάρα πολύ σημαντική επιχείρηση. Πρόκειται για ένα εγχείρημα πολύ σύνθετο κι αναφέρομαι στο τεχνικό κομμάτι. Επρεπε να οργανωθεί μια επιχείρηση να κατέβει αυτός ο πίνακας που βρίσκεται στον ψηλότερο όροφο του κτηρίου, στον ξενώνα που «βλέπει» προς την οδό Σταδίου. Η μεταφορά αυτού του πίνακα έγινε πολύ αργά το βράδυ της Κυριακής ώστε να μην υπάρχει κίνηση: ΄Ενας γερανός στήθηκε στη συμβολή των οδών Ομήρου και Σταδίου, κι αυτός ο γερανός κατέβασε αυτό τον πίνακα που ζυγίζει πάνω από 150 κιλά».

Σύμφωνα με λεγόμενά του, «μπήκαμε στο Μουσείο Μπενάκη στις 28 Φεβρουαρίου. Οι κατασκευές αυτές στήθηκαν σε 4 μέρες. Ηταν ένα εγχείρημα πολύ δύσκολο στο οποίο είχε τη συνδρομή της τεχνικής υπηρεσίας της ΤτΕ. Υπήρχαν συνεργεία το ένα πίσω από το άλλο. Χωρίς συντονισμένες ενέργειες δεν θα προλαβαίναμε».

Ιωάννης Αλταμούρας, Εξω από το λιμάνι
Ιωάννης Αλταμούρας, Εξω από το λιμάνι

Με τη σειρά της, η κριτικός τέχνης κι επιμελήτρια της έκθεσης, Χάρις Κανελλοπούλου, μας είπε:

«Αυτό που μου κέντρισε το ενδιαφέρον είναι το πως θα μπορούσα να διαμορφώσω ένα νέο χώρο σ’ αυτό το αρχιτεκτονικό «Γ» που βρισκόταν μέσα στο Μουσείο Μπενάκη (οδός Πειραιώς). Μαζί με τη Ναταλία Μπούρα που επιμελήθηκε τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό σκεφτήκαμε πως θα μπορέσουμε να οργανώσουμε την έκθεση σε ενότητες κι οι ενότητες αυτές να δημιουργήσουν μια Μικρή Πινακοθήκη σε 16 δωμάτια μέσα στο Μουσείο».

Οπως συμπλήρωσε επίσης, τα έργα της έκθεσης καλύπτουν την περίοδο από τα μέσα του 19ου αιώνα και «περπατούν» μέσα στον 20ο. «Να γιατί μέσα απ’ αυτά μπορούμε να δούμε πολλές και διαφορετικές πτυχές της νεοελληνικής τέχνης από την αρχή της κοσμικής ζωγραφικής μέχρι τις μέρες μας».

Θάλεια Φλωρά Καραβία, Μοναξιά
Θάλεια Φλωρά Καραβία, Μοναξιά

ΕΚΔΟΣΗ

Την έκθεση συνοδεύει η ομότιτλη έκδοση Τόποι αναφοράς. Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία θα διατίθεται από το Πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα διαθέσει τα έσοδα από την πώληση του καταλόγου στο Εργαστήρι Ειδικής Αγωγής «ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ», ένα εξειδικευμένο κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης και απασχόλησης ατόμων με νοητική υστέρηση.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν ξεναγήσεις από την επιμελήτρια Χάρι Κανελλοπούλου, κατά τις ακόλουθες ημερομηνίες και ώρες:

Κυριακή, 1 Απριλίου 2018, ώρα 12:00

Κυριακή, 29 Απριλίου 2018, ώρα 12:00

Κυριακή, 20 Μαΐου 2018, ώρα 12:00
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Πρόσωπα και Εικόνες. Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος

Εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολικές ομάδες από Δ’ Δημοτικού έως Γ’ Λυκείου θα πραγματοποιούνται κάθε Παρασκευή από τις 16 Μαρτίου έως τις 18 Μαΐου στο πλαίσιο της έκθεσης Τόποι αναφοράς. Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Χάρη στη γενναιόδωρη χορηγία της Τράπεζας της Ελλάδος, το εκπαιδευτικό έντυπο ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ. Πρόσωπα και Εικόνες. Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος θα διατίθεται στους μαθητές δωρεάν.

Πληροφορίες και κρατήσεις: Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, Δευτέρα – Πέμπτη, 10:00-14:00, T 210 3671067-69.

ΠΩΛΗΤΗΡΙΟ

Στο Πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη, καθώς και στο www.benakishop.gr, θα πωλούνται χρηστικά και διακοσμητικά αντικείμενα, εμπνευσμένα από έργα της έκθεσης.

Κ. Μαλέας Μονεμβασιά (Σπίτια στη Μονεμβασιά)
Κ. Μαλέας Μονεμβασιά (Σπίτια στη Μονεμβασιά)

(Στην κεντρική φωτογραφία: «Η αποβίβαση του Καραϊσκάκη στο Φάληρο» (Κ. Βαλανάκης).

ΣΧΟΛΙΑ