Το σινεμά αναπνέει στα Βαλκάνια

To PatrasTimes στο 59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

Του Γιάννη Μουγγολιά

Κάθε χρόνο ένα από τα πιο γερά τμήματα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι αναμφίβολα το αφιέρωμα στο βαλκανικό κινηματογράφο με τίτλο «Ματιές στα Βαλκάνια». Το συγκεκριμένο τμήμα γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και ανδρώθηκε όλα αυτά τα χρόνια αποκαλύπτοντάς μας σπάνιες στιγμές από το σινεμά των γειτόνων μας ρίχνοντας φως σε πρωτοπόρες δημιουργίες, καθημερινά θέματα αλλά και πολιτικά θέματα που είχαν έξαρση στη βραδυφλεγή ευρύτερη περιοχή. Οι «Ματιές στα Βαλκάνια» έχουν βρει φανατικό κοινό και έχουν αγκαλιαστεί από τους σινεφίλ, νέους και παλαιότερους.

Φέτος εξαιρετικές εντυπώσεις μας άφησε για μια ακόμη φορά το ρουμανικό σινεμά, που αναμφίβολα εδώ και αρκετά χρόνια μαζί με το τούρκικο ξεχωρίζουν από τις λοιπές εθνικές κινηματογραφίες.

Το «Οικογένεια Μορομέτε 2», παραγωγής 2018, ήταν ένα βαθιά ανθρώπινο φιλμ, που φιλοδοξεί να μας δώσει τη συνέχεια από τη σπουδαία ταινία, που ο ίδιος ο Ρουμάνος σκηνοθέτης Στέρε Γκούλεα είχε σκηνοθετήσει πριν πολλά χρόνια. Επρόκειτο για μια ταινία-θρύλο του ρουμανικού κινηματογράφου που μας παρουσίασε τη ζωή και την κατάσταση στη Ρουμανία πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το σίκουελ, που βασίζεται στον δεύτερο τόμο του μυθιστορήματος «Οικογένεια Μορομέτε» του Μαρίν Πρέντα, παίρνει τη σκυτάλη των πραγμάτων μετά τον πόλεμο και συνεχίζει τη γενεαλογία της οικογένειας χωρικών Μορομέντε, που έχουν ως κύριο μέλημά τους να διαφυλάξουν τις πατροπαράδοτες αξίες. Βασικό πρόσωπο γύρω από το οποίο στρέφεται η ταινία, είναι ο Νικολάε, ο νεώτερος γιος του πατριάρχη Ίλιε Μορομέντε. Ο Νικολάε είναι διαρκώς με ένα βιβλίο στο χέρι και η μόνη του φροντίδα είναι να αποφοιτήσει αλλά και να μάθει από τα βιβλία όσα περισσότερα μπορεί. Μάλιστα αυτός ο ιδιαίτερος ζήλος για διάβασμα ανησυχεί τους γονείς του, που φοβούνται «μην πάθει τίποτα». Στη Ρουμανία όλων αυτών των χρόνων η προτεραιότητα και η αξία συμβαδίζει με όσους έχουν γη να καλλιεργούν. Ωστόσο ο Νικολάε με εφόδιο τη γνώση του μπορεί να εξιστορήσει καλύτερα την εποχή του και την πολιτική κατάσταση που άφησε έντονο το ίχνος της στη χώρα.

Από τη Ρουμανία και η σπουδαία ταινία «Γερή Μπάζα» του πολυβραβευμένου σκηνοθέτη Κρίστι Πούιου. Πρόκειται για ταινία του 2001, εκλεκτό και αντιπροσωπευτικό δείγμα της σκηνοθετικής γραφής του. Ο Κρίστι Πούιου με τη «Γερή Μπάζα», που αποτέλεσε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, εισήλθε στο χώρο των αναγνωρισμένων Βαλκάνιων δημιουργών σε όλο τον κόσμο. Η ταινία προβλήθηκε στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών στις Κάννες, ενώ απέσπασε πλήθος βραβείων στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης όταν προβλήθηκε για πρώτη φορά.

Ένας νεαρός από την Κωστάντζα, που ονειρεύεται να ανοίξει ένα περίπτερο αλλά δεν έχει χρήματα, προς το παρόν ανοίγει μια καντίνα στο σπίτι των γονιών του. Βρίσκεται κοντά στην πραγματοποίηση του ονείρου του όταν ανοίξει το φάκελο με χρήματα που του δίνει ένα μέλος της μαφίας ως πρώτη δόση-προκαταβολή για μια αποστολή μεταφοράς ύποπτων «πραγμάτων» στο Βουκουρέστι. Παρότι στην αρχή ο νεαρός είναι ήσυχος για την αποστολή και παίρνει μαζί του στο αυτοκίνητο τον φίλο του με την κοπέλα του, σιγά σιγά θα βρεθεί ενώπιος μια δυσάρεστης ανακάλυψης. Αντί για τις απλές υπηρεσίες του που πληρώθηκαν, τελικά πουλάει την ψυχή του χωρίς επιστροφή.

Εξαιρετική ταινία με γερές δόσεις χιούμορ, αντιπροσωπευτική της ιδιαίτερης σκηνοθετικής γραφής του Πούιου και δυο ερμηνείες-διαμάντια από τους Αλεξάντρου Παπαντόπολ και Ντράγκος Μπουκούρ.

Στο ίδιο τμήμα ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ήταν η ταινία «Έχεις τη νύχτα» του Ίβαν Σάλατιτς, συμπαραγωγής Μαυροβουνίου-Σερβίας 2018. Η εικαστική ματιά του φιλμ πραγματικά συναρπάζει αφού η εκπληκτική φωτογραφία αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο και αιχμαλωτίζει την προσοχή του θεατή. Η Σόνια, που εργάζεται ως υπεύθυνη παραγωγής σε ένα επιβατικό πλοίο χάνει τη δουλειά της και αναγκάζεται να επιστρέψει στο πατρικό της στο Μαυροβούνιο. Η κατάσταση στα ναυπηγεία είναι απογοητευτική και η ανεργία σαρώνει. Τα πλοία σκεπάζονται και μένουν νεκρά με μια απέλπιδα αναμονή μήπως και βελτιωθούν τα πράγματα. Ο Λούκα περιμένει στο δάσος να έρθει η νύχτα, μια νύχτα που υπόσχεται αλλαγές.

8-6

Όσοι είδατε πριν κάποια χρόνια την ταινία «Μια καρδιά το χειμώνα» ξέρετε τι εστί η σκηνοθέτρια Debra Granic! Στις «Special Screenings» του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι να μην σε βρει Δευτερονυχτιάτικα η δεύτερη ταινία της με τίτλο «Μην αφήνεις ίχνη»! Με μια συγκλονιστική ηθοποιό, την Thomasin Harcourt ΜcKenzie στην παρθενική της εμφάνιση στον κινηματογράφο. Στην κορυφή αναμφίβολα των φιλμικών επιλογών του φεστιβάλ, ταινία που βάζεις στο στόμα το τσιγάρο και ετοιμάζεσαι να το ανάψεις πριν ακόμα βγεις από το «Ολύμπιον».

ΣΧΟΛΙΑ